Nói đến việc dạy tiếng Anh cho trẻ tại nhà, hầu hết mọi người đang theo 1 công thức chung, đó là bắt đầu bằng việc cho trẻ học bảng chữ cái qua giai điệu bài hát a, b, c, d, e, f, g đã hết sức quen thuộc. Tiếp đến là cho trẻ học số đếm và cho trẻ xem những thẻ hình các từ có hình minh họa và chữ viết để trẻ nhìn và học thuộc... Tuy vậy, đã bao giờ chúng ta tự hỏi liệu phương pháp này có giúp ích gì các bé trong quá trình học tiếng Anh trong tương lai hay không? Ở các nước trên thế giới trẻ em được dạy tiếng Anh theo phương pháp nào?

Ông Simon Andrews - Giám đốc điều hành hệ thống Anh ngữ nổi tiếng thế giới “I Can Read” tại Việt Nam chia sẻ với chúng tôi những kinh nghiệm, phương pháp dạy tiếng Anh tiên tiến nhất trên thế giới hiện nay.

Thưa ông Simon Andrews, trước đây ông có từng dạy trẻ bắt đầu bằng bài hát “ầy, bi, xi, đi…”?

- Tôi xin chia sẻ với các bạn một thông tin” Bảng chữ cái mà bạn dạy các bé qua bài hát “ầy, bì xi, đi…” gần như không có bất cứ một tác dụng gì. Các bạn có thể rất ngạc nhiên nhưng điều này khá logic. Bất cứ người học tiếng Anh nào cũng có thể nhận ra những ầy, bì xi, đi... không giúp phải là cách các chữ cái được phát âm trong từ. Điều này có thể được giải thích như sau: ầy, bì xi, đi... là tên gọi của các chữ cái đó, nhưng không phải là âm của chữ trong từ.”

Vậy việc phân biệt sự giống và khác nhau đó có giúp gì nhiều cho người Việt học tiếng Anh, thưa ông?

- Sau một thời gian học tiếng Việt, tôi phát hiện: Hóa ra âm của các chữ cái trong tiếng Anh gần giống tiếng Việt. Chỉ có một số khác biệt nho nhỏ, ví dụ “a” trong tiếng anh đọc là “e” trong apple; “u” đọc gần giống a hoặc ă trong tiếng Việt như trong từ umbrella, x đọc là ks như trong box và một số âm không có trong tiếng việt như y, w, z.

Ở “I Can Read”, chúng tôi hoàn toàn không dạy trẻ tên gọi của các chữ cái mà chỉ dạy âm của các chữ cái (phương pháp phonics). Điều thú vị là chỉ cần học thuộc các âm này vốn rất gần với các âm tiếng Việt là trẻ đã có thể đọc được rất nhiều từ đơn giản trong tiếng anh. Ví dụ CAT (đọc là K,E,T kétờ), DOG (đ, o, g đóc gờ), BUS (B,A,S bát xờ)... cùng với quy luật đó.

Khi nắm vững kiến thức rất cơ bản này, trẻ sẽ không bị rối loạn khi đến trường cùng một từ nhưng mỗi cô giáo đọc một kiểu khác nhau do học từ những người khác nhau. Hơn thế nữa, trẻ còn khắc phục được nhược điểm của người Việt khi phát âm tiếng Anh là hay quên phát âm tiếng cuối cùng (âm t trong từ cat, g trong dog, s trong bus...).

Theo ông, việc dùng các thẻ hình sẽ giúp ích cho trẻ em học tiếng Anh tốt hơn không?

- Câu trả lời là cả có và không. Thẻ hình là một phương tiện học rất tốt bởi vì con người tiếp nhận và xử lý thông tin thông qua các hình ảnh. Khi sử dụng các thẻ hình này, phụ huynh chú ý là chỉ nên dùng 2-3 thẻ một lúc, sau khi trẻ nhớ được cả 3 từ thì mới chuyển sang 3 từ khác. Một lưu ý khác là những từ trong thẻ hình nên là những thứ quen thuộc mà trẻ có cơ hội tiếp xúc như ông, bà, bố, mẹ, bàn, ghế, chó mèo. Sẽ là vô ích nếu chúng ta dạy trẻ những từ ngữ mà chúng không bao giờ có điều kiện tiếp xúc ở đời thực như khủng long hoặc người máy, siêu nhân.

Ở trường hợp ngược lại, thẻ hình có thể gây ra những tiêu cực nào?

- Một điều rất nguy hiểm đối với những thẻ hình bán ở ngoài thị trường, đó là hầu hết các thẻ hình đều có chữ đi kèm. Điều bất cập thứ nhất, thẻ hình có kèm chữ vô tình dạy trẻ đọc, viết nghe cùng một lúc và là một phương pháp thiếu tự nhiên và phản khoa học để học 1 ngôn ngữ. Chúng ta bắt đầu học tiếng mẹ đẻ bằng việc nghe các từ, gắn các từ đó với hình ảnh các thứ xung quanh ta và nói tức là sử dụng các từ đó. Chỉ sau khi có một sự thành thạo nhất định trong việc nói và nghe thì chúng ta mới bắt đầu học đọc và viết, vốn là biểu hiện cao cấp của ngôn ngữ và đòi hỏi người học phải có một trình độ và lứa tuổi nhất định. Các nhà khoa học cũng chứng minh rằng đây không chỉ là cách học ngôn ngữ hiệu quả nhất đối với không chỉ ngôn ngữ mẹ đẻ mà cả khi bạn học ngôn ngữ thứ 2, thứ 3, thứ n.

Bất cập thứ 2 trong việc dạy trẻ bằng thẻ hình có chữ là việc khuyến khích việc học tập dựa hoàn toàn vào trí nhớ. Ngoài việc nhớ cách phát âm và ý nghĩa, trẻ sẽ phải nhớ thêm cách viết của một từ vốn vô cùng phức tạp đặc biệt đối với trẻ chưa học chữ bao giờ. Trí nhớ ở trẻ nhỏ sẽ bị lấp đầy chỉ sau khoảng 20-30 từ. Những đứa trẻ sớm phát triển tư duy sẽ biết cách bỏ qua chữ để chỉ nhớ nghĩa và cách đọc. Những đứa trẻ khác sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

Vậy ông có lời khuyên gì bổ ích dành cho các bậc phụ huynh khi dạy trẻ tiếng Anh tại nhà:

Đối với trẻ trước độ tuổi đi học, bố mẹ nên cho trẻ tiếp xúc với môi trường tiếng Anh càng nhiều càng tốt: các bài hát tiếng anh, các chương trình truyền hình thiếu nhi bằng tiếng Anh và nếu có điều kiện, cho trẻ bắt đầu học tiếng Anh ở những trung tâm dạy tiếng anh theo phương pháp phonics (đánh vần) có uy tín để trẻ có phát âm chuẩn ngay từ đầu.

Cảm ơn ông!